Chiến lược tài khóa 2026: Tăng thu ngân sách 10% và bứt phá đầu tư công

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương quyết liệt triển khai giải pháp tăng thu ngân sách trên 10%, tiết kiệm chi 10% nhằm tạo nguồn lực bứt phá kinh tế năm 2026.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng ⁴⁄₂₀₂₆ do Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì, những định hướng chiến lược về điều hành kinh tế - xã hội đã được vạch rõ. Trọng tâm không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà còn là sự kỷ luật trong chi tiêu và quyết liệt trong thực thi chính sách để hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp và người dân.

Kỷ cương tài khóa: Tối ưu nguồn thu, thắt chặt chi tiêu

Để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu tăng thu ngân sách từ 10% trở lên đồng thời tiết kiệm chi ngân sách ít nhất 10%. Đây được xem là “bài toán kép” nhằm vừa gia tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển, vừa loại bỏ những khoản chi phung phí, kém hiệu quả.

Đáng chú ý, Chính phủ sẽ đẩy mạnh giảm phí và lệ phí, tạo dư địa cho các doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh. Song song đó, các mô hình tài chính hiện đại như vận hành trung tâm tài chính quốc tế và thí điểm thị trường số mã hóa sẽ được triển khai để đa dạng hóa nguồn thu và bắt kịp xu thế tài chính toàn cầu.

Quyết tâm giải ngân 100% vốn đầu tư công và hạ tầng chiến lược

Một trong những nút thắt lớn nhất hiện nay là tốc độ giải ngân vốn đầu tư công. Thủ tướng yêu cầu đạt tỷ lệ giải ngân 100%, yêu cầu công khai tiến độ hàng tháng của từng bộ, ngành, địa phương để tăng cường giám sát và trách nhiệm giải trình.

Về hạ tầng giao thông, Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ khẩn trương chuẩn bị đầu tư cho các dự án “xương sống” như:

• Tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam.
• Các tuyến đường sắt kết nối giao thương với Trung Quốc.
• Đẩy nhanh tiến độ sân bay Long Thành và Gia Bình.

Việc khơi thông nguồn vốn đầu tư công không chỉ giúp hoàn thiện hạ tầng mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng GDP bền vững.

Động lực tăng trưởng từ Công nghệ, Năng lượng và Bất động sản

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới. Việc tháo gỡ khó khăn về hạ tầng số và dữ liệu số sẽ được ưu tiên để mang lại hiệu quả thực tế ngay trong năm nay.

Đối với các lĩnh vực sản xuất then chốt, chiến lược cụ thể bao gồm:

• Nông nghiệp: Đảm bảo an ninh lương thực, quyết liệt gỡ “thẻ vàng” IUU để xuất khẩu thủy sản bền vững.
• Năng lượng: Rà soát Quy hoạch điện VIII, đảm bảo không để thiếu điện cho sản xuất và sinh hoạt, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng chiến lược.
• Bất động sản: Phát triển thị trường lành mạnh, đặc biệt tập trung nguồn cung nhà ở xã hội với mục tiêu hoàn thành trên 110.000 căn hộ trong năm 2026.

Phân tích bức tranh kinh tế 4 tháng đầu năm 2026

Số liệu thực tế cho thấy những tín hiệu tích cực nhưng cũng tiềm ẩn nhiều thách thức. Về chỉ số giá tiêu dùng, CPI tháng 4 tăng 0,84% so với tháng trước, bình quân 4 tháng tăng 3,99% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu.

Điểm sáng về tài chính và đầu tư:

• Thu ngân sách: Đạt 1.114 nghìn tỷ đồng (44% dự toán năm), tăng 15,2% so với cùng kỳ 2025.
• Chi ngân sách: Đạt 668,2 nghìn tỷ đồng (21,2% dự toán năm).
• Vốn FDI: Vốn đăng ký đạt 18,24 tỷ USD (tăng mạnh 71,5%), vốn thực hiện đạt 7,40 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm qua.

Tuy nhiên, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công lũy kế mới đạt 14,2% kế hoạch (144,3 nghìn tỷ đồng), thấp hơn 1,7% về tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy sự cần thiết của những biện pháp quyết liệt hơn từ phía các cơ quan điều hành.

Góc nhìn chuyên gia và bài học điều hành

Việc đặt mục tiêu tăng thu và tiết kiệm chi đồng thời cho thấy Chính phủ đang áp dụng chính sách tài khóa thận trọng nhưng linh hoạt. Trong bối cảnh sức ép lạm phát tăng và cải cách hành chính còn chậm, việc chuyển dịch sang kinh tế số và hạ tầng xanh không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc.

Để hiện thực hóa mục tiêu 100% giải ngân đầu tư công, cần một cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ hơn, thay vì chỉ giao chỉ tiêu cho từng đơn vị riêng lẻ. Sự bứt phá của FDI trong 4 tháng đầu năm là cơ hội vàng để Việt Nam nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất.

Theo bạn, giải pháp nào là hiệu quả nhất để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi về ban biên tập để cùng thảo luận.