Nghệ An: "Thiết quân luật" với nhà thầu yếu kém để thúc đẩy giải ngân đầu tư công

Giải ngân vốn đầu tư công Nghệ An đang đối mặt với áp lực lớn khi tỷ lệ đạt thấp, buộc tỉnh phải siết chặt kỷ cương và xử lý nghiêm nhà thầu yếu kém.

Tại hội nghị trực tuyến thúc đẩy đầu tư công năm 2026 kết nối tới 130 xã, phường ngày ⁵⁄₅, UBND tỉnh Nghệ An đã phơi bày một thực trạng đáng báo động: Nguồn lực tài chính đã sẵn sàng, nhưng tiến độ triển khai thực tế tại các công trường lại đang “lệch pha” nghiêm trọng.

Nghịch lý “vốn sẵn, công trường chậm”: Bức tranh giải ngân 4 tháng đầu năm

Xét về mặt số liệu, Nghệ An không thiếu vốn. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh là hơn 14.174 tỷ đồng. Sau khi thực hiện tiết kiệm 5% ngân sách địa phương, số vốn thực tế còn lại hơn 13.763 tỷ đồng đã được phân bổ chi tiết đạt 100%. Ngoài ra, tỉnh còn có hơn 2.266 tỷ đồng vốn chuyển tiếp từ các năm trước.

Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn lại rất thấp. Tính đến ngày ³⁰⁄₄, toàn tỉnh chỉ giải ngân khoảng 2.170 tỷ đồng, tương đương 13,54% kế hoạch. Đáng lo ngại hơn, riêng nguồn vốn năm 2026 chỉ đạt 11,26% - một con số thấp hơn cả cùng kỳ năm trước và dưới mức bình quân chung của cả nước.

Sự phân hóa trong năng lực thực thi được thể hiện rõ nét: trong khi 45 đơn vị nỗ lực đạt trên mức bình quân, thì vẫn còn tới 53 đơn vị “đứng im” với tỷ lệ giải ngân 0%, bao gồm 11 sở, ngành và 42 địa phương cấp xã. Điều này cho thấy sự thiếu quyết liệt trong điều hành ở một bộ phận không nhỏ cán bộ quản lý.

Ba “điểm nghẽn” kìm hãm dòng vốn đầu tư tại Nghệ An

Dưới góc độ phân tích quản trị dự án, việc chậm trễ này không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật mà là hệ quả của ba rào cản chính:

• Vướng mắc thủ tục: Nhiều dự án chuyển tiếp vẫn loay hoay trong các bước phê duyệt, điều chỉnh thủ tục hành chính.
• Áp lực quy mô: Các dự án khởi công mới thường có quy mô lớn, chiếm tỷ trọng vốn cao, đòi hỏi quy trình triển khai phức tạp và thời gian chuẩn bị dài.
• Biến động thị trường: Sự khan hiếm và tăng giá vật liệu xây dựng khiến nhiều nhà thầu rơi vào thế khó, dẫn đến tâm lý thi công cầm chừng để chờ giá hoặc tìm nguồn cung.

Giải pháp quyết liệt: Loại bỏ “mắt xích yếu” và gắn trách nhiệm người đứng đầu

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khẳng định: Điểm nghẽn hiện nay không còn nằm ở cơ chế hay nguồn vốn, mà nằm ở năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm. Để xoay chuyển tình thế, tỉnh sẽ áp dụng các biện pháp mạnh tay:

Siết chặt kỷ luật nhà thầu và cung ứng vật liệu

Nghệ An sẽ không chấp nhận những đơn vị thi công hời hợt. Các nhà thầu yếu kém, thi công cầm chừng hoặc không đủ năng lực sẽ bị xử lý nghiêm: cắt hợp đồng, công khai vi phạm và xem xét cấm tham gia đấu thầu từ 3 đến 5 năm. Đồng thời, các chủ đầu tư phải thay đổi tư duy lựa chọn nhà thầu, đặt tiêu chí năng lực thực tế lên hàng đầu thay vì chỉ nhìn vào hồ sơ lý thuyết.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Để giải quyết bài toán vật liệu, tỉnh yêu cầu rà soát toàn diện nguồn cung, đảm bảo không để tình trạng thiếu hụt vật liệu làm đình trệ các dự án trọng điểm.

Coi giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm

Xác định giải phóng mặt bằng là “khâu then chốt”, tỉnh yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cấp xã phải trực tiếp vào cuộc, không được “khoán trắng” cho bộ phận chuyên môn. Việc hoàn thiện quy hoạch cấp xã theo địa giới hành chính mới trong quý III/2026 cũng được đẩy nhanh để tạo cơ sở đấu giá đất, tăng thu ngân sách cho đầu tư phát triển.

Lời kết: Khi kỷ cương là thước đo năng lực

Việc gắn kết quả giải ngân đầu tư công trực tiếp vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bí thư và Chủ tịch UBND cấp xã là một bước đi quyết liệt. Những địa phương để tỷ lệ giải ngân ở mức 0% sẽ phải kiểm điểm nghiêm túc.

Đây không chỉ là câu chuyện về những con số tài chính, mà là bài học về kỷ luật hành chính. Khi “trách nhiệm người đứng đầu” được cụ thể hóa bằng chế tài, đó chính là động lực mạnh mẽ nhất để tháo gỡ mọi điểm nghẽn, đưa các dự án sớm đi vào vận hành, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Theo bạn, việc cấm thầu từ 3-5 năm đối với nhà thầu yếu kém có đủ sức răn đe để cải thiện tiến độ đầu tư công hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi.