Nghịch lý giá sầu riêng: Tại vườn 'chạm đáy' nhưng bán lẻ vẫn đắt đỏ

Giá sầu riêng hiện nay đang chứng kiến một nghịch lý lớn khi mức giá tại vườn giảm sâu “chạm đáy”, nhưng người tiêu dùng tại các thành phố lớn vẫn phải mua với giá cao.

Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nhiều nhà vườn đang than phiền vì giá thu mua sụt giảm nghiêm trọng, có những thời điểm chỉ còn 25.000 - 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khi tiến về các điểm bán lẻ tại TP.HCM, một bức tranh hoàn toàn khác hiện ra: sầu riêng dồi dào hơn nhưng mức giá vẫn duy trì ở ngưỡng khiến nhiều người tiêu dùng “ngần ngại”.

Khoảng cách mênh mông giữa giá vựa và giá bán lẻ

Khảo sát thực tế tại TP.HCM cho thấy sự phân hóa rõ rệt về giá tùy theo kênh phân phối. Tại các điểm bán trái cây truyền thống (ví dụ khu vực đường Vũ Huy Tấn, phường Gia Định), sầu riêng Ri 6 có giá khoảng 70.000 đồng/kg. Dù đã giảm nhẹ 10.000 đồng/kg so với tháng trước, nhưng con số này vẫn cao gấp nhiều lần so với giá tại vườn.

Đối với phân khúc cao cấp, mức giá thậm chí còn gây sốc. Tại hệ thống Farmer Market, sầu riêng cơm Ri6 Huỳnh Lâm dù giảm 30% vẫn ở mức 476.000 đồng/kg; trong khi sầu riêng Musang King trồng tại Việt Nam có giá khoảng 598.000 đồng/quả (nặng từ 1,5-2 kg) sau khi giảm 23%.

Tại các đơn vị chuyên xuất khẩu như Vina T&T, giá sầu riêng Monthong vẫn neo ở mức 145.000 đồng/kg và Ri 6 là 109.000 đồng/kg. Ngay cả trong các siêu thị, sầu riêng bán xá dao động quanh mức 70.000 đồng/kg, còn các dòng sản phẩm có thương hiệu vẫn duy trì trên 100.000 đồng/kg.

Trong khi đó, nhìn lại các vựa tại ĐBSCL vào ngày 5-5, giá thu mua sầu riêng Monthong loại A chỉ khoảng 80.000 đồng/kg, loại B là 60.000 đồng/kg. Đặc biệt, Ri 6 loại A chỉ còn 39.000 – 40.000 đồng/kg và loại B chạm mức 24.000 – 25.000 đồng/kg. Đây là mức giá cho hàng đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, còn các loại hàng thấp hơn nữa thì giá rẻ đến mức gây xót xa cho nhà vườn.

Giải mã nguyên nhân: Tại sao giá không giảm tương ứng?

Để hiểu rõ tại sao có sự “lệch pha” này, cần nhìn vào chi phí vận hành và chiến lược kinh doanh của các đơn vị phân phối. Theo ông T.T.T, chủ một doanh nghiệp cung cấp trái cây cao cấp, sầu riêng đạt chuẩn, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng không bao giờ có giá rẻ.

Có ba yếu tố chính đẩy giá bán lẻ lên cao:

• Chi phí đảm bảo nguồn cung: Để có hàng ổn định và chất lượng, doanh nghiệp thường chốt giá thu mua cao hơn mặt bằng chung để giữ chân nhà vườn. Thực tế, đơn vị này vẫn mua Ri 6 với giá 55.000 – 60.000 đồng/kg thay vì mức 40.000 đồng/kg của thị trường tự do.
• Chi phí hậu mãi và rủi ro: Chính sách “bao ăn” (cho phép đổi trả nếu quả không đạt chất lượng) là một cam kết tốn kém, buộc người bán phải cộng thêm chi phí rủi ro này vào giá thành.
• Chi phí vận hành: Bao gồm vận chuyển, bảo quản lạnh, mặt bằng và nhân sự tại các thành phố lớn.

Ngược lại, những điểm bán tự phát thường thu mua “hàng dạt” từ vựa với giá cực thấp nên có thể bán rẻ, nhưng chất lượng thường bấp bênh, không đồng nhất.

Góc nhìn từ chuyên gia: Vấn đề nằm ở chuỗi cung ứng

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, phân tích rằng chi phí qua nhiều khâu trung gian chính là nguyên nhân cốt lõi khiến giá đến tay người tiêu dùng bị đẩy lên cao.

Ông Nguyên nhấn mạnh một điểm quan trọng: Mức giá 20.000 – 25.000 đồng/kg thường được truyền thông nhắc tới thực chất chỉ áp dụng cho sầu riêng hàng dạt hoặc loại C. Với những sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu, giá bán sỉ thực tế vẫn dao động từ 40.000 – 50.000 đồng/kg. Do đó, việc bán lẻ ở mức 70.000 đồng/kg được xem là mức giá hợp lý cho cả người bán và người mua.

Insight chuyên gia: Sự chênh lệch giá này phản ánh điểm yếu kinh điển của nông sản Việt Nam: chuỗi cung ứng quá dài và thiếu sự liên kết trực tiếp từ vườn đến bàn ăn. Khi các khâu trung gian chiếm tỷ trọng chi phí quá lớn, cả người sản xuất và người tiêu dùng đều chịu thiệt.

Bạn đánh giá thế nào về mức giá sầu riêng hiện nay? Liệu việc mua sầu riêng tại các hệ thống siêu thị có đáng giá hơn so với việc mua tại các điểm bán tự phát? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận!